Daar bij die molen..

Bij Korenmolen ‘t Roode Hert leven ze van de wind

Korenmolen ‘t Roode Hert

Als we naar de geschiedenis van Nederland kijken, dan spelen molens een grote rol. In ons eeuwige gevecht tegen het water hielpen ze ons het land droog te leggen en zo ontstonden de polders. In Nederland staan nog altijd zo’n 1100 molens en het merendeel valt onder het cultureel erfgoed.

Korenmolen ‘t Roode Hert

Aan de rand van Alkmaar vinden we Korenmolen ’t Roode Hert. In deze molen wordt nog steeds op ambachtelijke wijze graan gemalen.

Tegenwoordig kun je in Nederland helaas je brood niet meer verdienen met het vak van molenaar. Bij ’t Roode Hert ontmoeten we molenaar John Bruin en die laat zich daar niet door tegenhouden.

Hij is in de eerste plaats vader van vier kinderen en hij vindt daarnaast tijd voor zijn hobby als imker. Van maandag tot vrijdag heeft hij een ‘gewone’ baan. Maar op zaterdag laat hij de molen draaien.

"Wat deze oer-machines ons leren is dat we misschien weer moeten accepteren dat energie niet per definitie een vanzelfsprekendheid hoeft te zijn. ”

Van amateur archeoloog naar molenaar

“Doordeweeks werk ik als planningsengineer, en dat is een vrij intensieve baan, ik werk er veel met m’n hoofd. Het werken met de molen is daarentegen heel fysiek, en daardoor vind ik balans. Een jaar of twintig geleden nam ik mijn oudste kinderen mee naar een molendag. Ik werd daar gegrepen door het molenvirus en daar ben ik nooit van genezen. Geschiedenis heeft mij altijd al geïnteresseerd. Als kind, en later ook in mijn studietijd was ik altijd op zoek naar oude scherven. Ik deed met een aantal amateur-archeologen opgravingen in de binnenstad van Alkmaar. Toen ik die eerste keer op die molen kwam vielen de puzzelstukjes in elkaar. Ineens stond ik in een complete en nog werkende machine die dateert uit dezelfde tijd als die van de scherven en fragmenten die ik tijdens de opgravingen vond. Ik was meteen verkocht.

Oerkracht van de wind

Werken met de oerkracht van de wind is enorm uitdagend. Als tiener ging ik graag surfen en bij voorkeur met storm. Ook met mijn zeilboot zocht ik altijd het randje op van wat de boot aankon. Een molen heeft ook grote zeilen op de wieken, je moet dus goed weten wat de molen aankan en waar de grens ligt.

Voordat ik de molen laat draaien ik de molen eerst recht op de wind. ‘Kruien’ heet dat in molenaarstermen. Pas als de molen goed op de wind staat, haal ik de rem van de molen af. Het ‘lichten van de vang’ noemen we dat. Als de wind in de loop van de dag van richting verandert, dan draai of krui ik de molen mee met de wind. Want als de wind van achteren komt, dan draaien de wieken de verkeerde kant op en kan er schade ontstaan.

De winkel onder de molen waar we het meel verkopen biedt een dagbesteding aan mensen met een verstandelijke beperking. Zij zijn hier de bakkers. In alles wat ze maken zit liefde, en alles is biologisch. Dat proef je.

De molen vervult hiermee ook nog een mooie maatschappelijke rol. Dat maakt mijn werk nog mooier en ik zorg er dus wel voor dat we hier zelden ‘nee’ hoeven te verkopen.

Het koren dat we hier vermalen komt van één van de eerste biologische akkerbouwers uit de Wieringermeer. Lokaal dus. Tegenwoordig is het echt iets om ‘na te denken over je carbon footprint’, maar vroeger was het heel normaal om zaken te doen met mensen uit de buurt.

Een echt ambacht

Als het meel onder de molenstenen vandaan komt voel ik met mijn hand of het meel goed is gemalen. Het moet mooi ‘bloemig’ uitgemalen zijn. Als het meel nog niet helemaal naar wens is kan ik de molenstenen wat dichter naar elkaar toebrengen (bijhouden) of juist wat verder van elkaar brengen (lichten). Het vak van korenmolenaar is echt een ambacht.

Share the simple things

“Het mooie van molens is de schijnbare eenvoud. In werkelijkheid zijn het complexe machines die de eerste industriële revolutie tot stand heeft gebracht. Wat deze oer-machines ons leren is dat we misschien weer moeten accepteren dat energie niet per definitie een vanzelfsprekendheid hoeft te zijn.

In de gouden eeuw van de windmolens kon men prima leven met het feit dat de productie stopt als er geen (wind)energie is. Als de energie er wel is moet je die ook pakken en goed benutten. Ook voor andere natuurlijke energiebronnen moeten we accepteren dat deze niet continu voorradig zijn.

Is molenaar ook iets voor jou?

Is molenaar ook iets voor jou? Nu je dit toch leest: loop eens langs bij de molen. En mocht je daarna overwegen om ook molenaar te worden? In Nederland is er een opleiding tot vrijwillig molenaar. Deze opleiding kun je in je eigen tijd en tempo volgen. Informatie hierover vind je op de website van Vrijwillige Molenaars en van het Korenmolenaarsgilde.

vrijwilligemolenaars.nl

molenaarsgilde.nl